Triết Vui

Trần Đình Thắng nhặt sạn

KỲ 2

Cát, sạn và sỏi trong bài dịch CÁCH NGÔN

Tác giả: I. KANT

Dịch giả: Đỗ Quốc-Bảo và Nguyễn Huy-Đăng

–Trong Vén Mây Giữa Trời – Kỷ Yếu 300 Năm Kant Ban Chủ biên: Trần Văn Đoàn, Lưu Hồng Khanh, Bùi Văn Nam Sơn, Nguyễn Xuân Xanh.

Nxb: Hồng Đức

Năm xuất bản: 2025

Viết tắt:

ĐQB: Bản dịch “CÁCH NGÔN”

Đ: Bản gốc tiếng Đức

X: Nhận xét

---

Sạn chuyên môn:

• Dịch thuật
• Tiếng Việt
• Đọc hiểu

---

ĐQB  (tr. 215):

“Toán học từ những thời xa xưa nhất, ĐếN LÚC MÀ LịCH Sử LÍ TÍNH NHÂN LOạI CÓ THể QUY HồI, ở nơi dân tộc Hi-lạp đáng khâm phục, đã đi con đường vững chắc của một khoa học.”

ĐỨC

     “Die Mathematik ist von den frühesten Zeiten her, wohin die Geschichte der menschlichen Vernunft reicht, in dem bewundernswürdigen Volke der Griechen den sichern Weg einer Wissenschaft gegangen.”

ANH (Arnulf Zweig): (Để bạn đọc tham khảo)

“Mathematics has been following the secure path of a science since the earliest times to which the history of human reason extends; it did so already among that admirable people, the Greeks.”

(CRITIQUE OF PURE REASON; Werner S. Pluhar dịch; đoạn B xi)

NHẬN XÉT

1. HIỂU ĐƯỢC CHẾT LIỀN!
2. Có lẽ chủ trương dịch “trính xác” theo kiểu từng từ một (cho văn bản cổ đại?), bạn đọc xem hình:

KẾT LUẬN

• Do không hiểu hết ý của đoạn văn này nên ĐQB dùng những từ trật khớp (“quy hồi”), thành thử dịch trật ý, ví dụ, “ĐếN LÚC MÀ LịCH Sử LÍ TÍNH NHÂN LOạI CÓ THể QUY HồI” không cách nào hiểu nổi, và cả một đoạn dịch từng cụm rời rạc, trật cả ý, các lớp bánh da lợn ít ra còn ăn (dính) vào nhau!
• Ý tứ câu này cũng không có gì khó hiểu. Xin mời bạn đọc tham gia dịch lại, gợi ý: có thể dùng bản tiếng Anh bên trên.