Trần Đình Thắng nhặt sạn
KỲ 9
Cát, sạn và sỏi trong bài dịch CÁCH NGÔN
Tác giả: I. KANT
Dịch giả: Đỗ Quốc-Bảo và Nguyễn Huy-Đăng
–Trong Vén Mây Giữa Trời – Kỷ Yếu 300 Năm Kant Ban Chủ biên:
- Trần Văn Đoàn
- Lưu Hồng Khanh
- Bùi Văn Nam Sơn
- Nguyễn Xuân Xanh.
Nxb: Hồng Đức
Năm xuất bản: 2025
Viết tắt:
ĐQB: Bản dịch “CÁCH NGÔN”
Đ: Bản gốc tiếng Đức
X: Nhận xét
Sạn chuyên môn:
- Đọc không hiểu Kant
- Kỹ năng dịch thuật kém, mất dòng lý luận của Kant, chọn chữ dịch kém
- Tiếng Việt không vững
ĐQB (tr. 207):
“Câu hỏi cổ và nổi tiếng MÀ VớI NÓ, người ta nghĩ là có thể dồn những nhà luận lí học vào thế bí và tìm cách KHIếN CHO Họ Bị BắT GặP TRONG MộT TRạNG THÁI TƯ DUY XOAY VÒNG KHốN KHổ hoặc nên tự thú CÁI VÔ MINH của mình cùng với tính tự phụ về toàn bộ nghệ thuật của họ, chính là câu hỏi này: Chân lí là gì?”
ĐỨC
“Die alte und berühmte Frage, WOMIT man die Logiker in die Enge zu treiben vermeinte und sie dahin zu bringen suchte, daß SIE SICH ENTWEDER AUF EINER ELENDEN DIALLELE MUßTEN BETREFFEN LASSEN, oder ihre UNWISSENHEIT, mithin die Eitelkeit ihrer ganzen Kunst bekennen sollten, ist diese: Was ist Wahrheit?”
ANH (Để bạn đọc tham khảo)
“The old and famous question WITH WHICH the logicians were to be driven into a corner and BROUGHT TO SUCH A PASS THAT THEY MUST EITHER FALL INTO A MISERABLE CIRCLE or else confess their IGNORANCE, hence the vanity of their entire art, is this: What is truth?”
NHẬN XÉT
- Bạn đọc hãy bỏ ít phút đọc câu dịch của ĐQB vài lần, và tự rút ra nhận xét (ba phút). Đặc biệt thưởng thức câu dịch:
“…tìm cách KHIếN CHO Họ Bị BắT GặP TRONG MộT TRạNG THÁI TƯ DUY XOAY VÒNG KHốN KHổ”.
- Hãy đọc cùng câu dịch này của Bùi Văn Nam Sơn và rút ra nhận xét về câu dịch của ĐQB:
“Câu hỏi xưa cũ và nổi tiếng mà người ta hay nêu lên để tưởng lầm rằng có thể bắt bí được các nhà lôgíc học, và tìm cách đẩy họ đến chỗ hoặc phải bào chữa theo cách ngụy biện (Diallete) thảm hại hoặc phải thú nhận sự bất tri cũng như tính khoác lác của toàn bộ môn học này, đó là câu hỏi: CHÂN LÝ LÀ GÌ?”
(Phê Phán Lý Tính Thuần Tuý, BVNS, B82, trang 207)
KẾT LUẬN
- Bạn đọc tự kết luận.
- MỜI BẠN ĐỌC THAM GIA DịCH LẠI CẢ ĐOẠN cho câu cú gọn gàng và dễ hiểu hơn nếu có thể.
Hint: (Theo mình) Bản dịch BVNS có một chỗ không ổn (dĩ nhiên bản ĐQB cũng dính).
Leave a Reply